1- آموزش :

یکی از اصلی ترین مباحثی که در نشست مشورتی مطرح گردید و شرکت کنندگان در جلسه بر آن تاکید مکرر نمودند بحث آموزش اعضای انجمن بود که پیشنهادات مختلفی جهت آموزش ارائه گردید .

الف ) جلسات هفتگی :

ضرورت تشکیل جلسات هفتگی برای اعضاء بسیار مهم می باشد به طوری که اعضاء باید درک کنند با حضور خود سهمی در پیشبرد جلسات هفتگی دارند .

چگونگی برگزاری جلسات هفتگی و موضوعات مطرح شده در جلسات می تواند به صورت زیر باشد :

·       آشنایی با شاخه های مختلف تئاتر از طریق کنفرانس توسط اعضاء

·       پخش فیلم نمایش های اجرا شده در سال های گذشته و حضور کارگردان و بازیگران نمایش و توضیحات روند شکل گیری نمایش به منظور آشنایی اعضاء با روند شکل گیری و نحوه کار کردن یک گروه نمایشی به طور خاص .

·       پخش فیلم نمایش های اجرا شده در تهران و صحبت کردن پیرامون آن نمایش و ارائه نقدهای موجود درباره آن نمایش .

·       برگزاری کارگاه های آموزش بازیگری در طول سال

·       برگزاری جلسات نمایشنامه خوانی توسط اعضاء در قالب گروه های کوچک به طور مستمر و بحث و بررسی درباره نمایش های خوانش شده .  ( از مزایای این طرح : ارتقاء دانش تئاتری – آشنایی با ادبیات نمایشی ایران و جهان – ایجاد زمینه بهتر برای آموزش تئاتر – تشکیل گروه های تئاتری – ایجاد انگیزه اجرای نمایش با آگاهی کامل)

·       برگزاری شب تئاتر هر ماه یکبار و اختصاص به معرفی یکی از بزرگان تئاتر دنیا .

·       ایجاد انگیزه و تشویق اعضاء برای مطالعه بیشتر و ارائه مطالعات در جلسات هفتگی .

·       داشتن تنوع ، جذابیت و ارتقاء دانش تئاتر جهت ایجاد انگیزه در بین اعضاء برای شرکت در جلسات هفتگی .

ب ) برگزاری ورک شاپ :

برگزاری ورک شاپ های بازیگری ، کارگردانی ، نمایشنامه نویسی و ... در سطوح مقدماتی و پیشرفته با استفاده از نیروهای تحصیلکرده بومی و غیر بومی. ( توضیح اینکه حضور اعضاء حتی الامکان در ورک شاپ ها اجباری باشد و اعضای گروه ها موظف به شرکت در این ورک شاپ ها باشند و در قبال شرکت در کلاس ها از هنرجوها به نسبت سطح کلاس شهریه دریافت گردد . )

2 – تشکیل گروه های تئاتری :

یکی دیگر از مباحثی که از دیرباز تا کنون به صورت دست و پا شکسته دنبال شده ، بحث تشکیل گروه های تئاتری به صورت منسجم و دارای تشکیلات خاص و رسمی باشد . پیشنهاد تشکیل گروه ها به صورت زیر می باشد :

الف ) پس از تشکیل جلسات هفتگی انجمن و طی مدت زمانی از تشکیل این جلسات فراخوان تشکیل گروه ها داده شود .

ب ) هر گروه موظف به معرفی هیئت مدیره بر طبق اساسنامه رسمی تشکیل گروه می باشد .

ج ) هر گروه موظف به ارائه برنامه های آموزشی، تولیدی و گردش مالی شش ماهه می باشد .

د ) انجمن بعد از تشکیل گروه ها طی برنامه ریزی مدون ، برگزاری جلسات هفتگی را به گروه ها محول کند و هر گروه موظف است طبق برنامه ریزی انجام شده جلسات هفتگی را برگزار نماید .

ر ) انجمن موظف است از گروه های زیر پوشش خود حمایت لازم و کافی را جهت اجرای عمومی و شرکت در جشنواره ها به عمل آورد .

ز ) گروه های تشکیل شده زیر نظر انجمن فعالیت خواهند کرد و حق اجرای نمایش با ارگانهای دیگر را ندارند .

3 –  اجرای عمومی :

ضرورت توجه به اجرای عمومی در شهرستان به سبب جذب مخاطب و توجه به زیر ساخت های فرهنگی شهرستان و درک سلیقه مخاطب و نیازهای جامعه امروز از مسائل مهمی است که هنرمندان نمایش باید به آن توجه کافی داشته باشند و در انتخاب متون نمایشی برای اجرا نکات بالا را رعایت نمایند . 

4- تئاتر خیابانی :

یکی از گونه های تئاتر امروز ، تئاتر خیابانی می باشد که با هدف ترویج نمایش های مردمی و قابل اجرا در مکان های عمومی ، برقراری ارتباط بهتر با مخاطب و بهره گیری حداقلی از امکانات باید مورد توجه انجمن قرار گیرد و در جهت تولید نمایش های خیابانی تلاش بیشتری انجام پذیرد که متاسفانه تا کنون تلاش های جدی در این زمینه در انجمن صورت نپذیرفته است و شهرستان بهبهان به دلیل داشتن تفریحگاه های بسیار می توان موقعیت مناسبی برای این نوع نمایش باشد .

5 – تئاتر بومی و آئینی - سنتی :

آئین ها و سنت های محلی هر منطقه یکی از گونه هایی است که می توان با ارائه تولیدات نمایش در این زمینه به معرفی هر چه بیشتر آنها پرداخت و با توجه به استقبال از این گونه های تئاتری در جشنواره ها و از طرف مرکز هنرهای نمایشی لزوم توجه به این گونه بیش از پیش احساس می شود .

6 –  تشکیل شورای نویسندگان و هیئت بازبینی :

 ضرورت تشکیل شورای نویسندگان جهت مطالعه متون ارائه شده به انجمن برای اجرا و ارائه نظر کارشناسی از جانب آنان در جهت ارتقاء کیفی و تولیدات نمایشی قبل از شروع تمرینات گروه نمایشی و تشکیل هیئت بازبینی انجمن جهت بررسی نمایش های آماده اجرا و ارائه نظرات کارشناسی جهت ارتقاء کیفی نمایش بیش از پیش احساس می گردد .

7 –  عقد تفاهم نامه :

الف ) عقد تفاهم نامه با اداره آموزش و پرورش :

توجه به مدارس یکی از اصلی ترین روشها برای جذب نیرو و استفاده صحیح از آنها می باشد و بر همین اساس پیشنهاد می گردد در همین ابتدای سال طی نشستی با ریاست محترم اداره آموزش و پرورش و معاونت پرورشی آن اداره تفاهم نامه ای شامل کمک های دو طرف به همدیگر منعقد گردد که موارد پیشنهادی آن به شرح زیر می باشد :

·       تهیه متون نمایشی مناسب جهت اجرا در مدارس دخترانه و پسرانه در مقاطع مختلف توسط انجمن نمایش .

·       اعزام نیروی کارشناس آقا و خانم به مدارس جهت کمک به گروه های نمایشی مدارس توسط انجمن نمایش .

·       برگزاری نمایشگاه عکس تولیدات انجمن نمایش در مدارس مختلف در طول سال تحصیلی توسط انجمن نمایش .

·       اجازه بلیط فروشی در مدارس برای نمایش های آماده اجرا توسط اداره آموزش و پرورش .

·       تشویق دانش آموزان و مربیان به استفاده از تولیدات انجمن نمایش توسط اداره آموزش و پرورش .

ب ) تفاهم نامه با شورای شهر و شهرداری :

شورای شهر و شهرداری به واسطه ارتباط مستقیم در مسائل شهری و شهروندی و همچنین برگزاری جشن ها و مراسمات مختلف در طول سال می تواند محلی برای ارتباط دو جانبه با انجمن باشد که پیشنهاد می شود در آغاز سال و در جلسه ای با حضور ریاست شورای شهر ، مسئول واحد فرهنگی شورا و مسئول روابط عمومی شهرداری موارد از قبیل زیر مطرح گردد :

·       تولید مشترک نمایش با موضوعات شهر و شهروندی .

·       تولیدات مشترک نمایش با شورا و شهرداری . ( تولید از انجمن نمایش و تبلیغات از شورا و شهرداری )

·       اجرای اختصاصی برای پرسنل شورا و شهرداری و خانواده های آنان .

·       اجرای نمایش های خیابانی و مفرح در پارک ها ، محله ها و تفریحگاهای شهرستان .

8 – مسابقه داخلی ایده های کوتاه نمایشی :

یکی از مشکلات تولید تئاتر همواره کمبود متون نمایشی می باشد که می توان با برگزاری مسابقه ایده های کوتاه نمایشی در شهرستان در جهت تولید متون نمایشی با شهروندان همکاری نمود .

9 –  برگزاری جشنواره داخلی نمایشنامه خوانی :

لزوم بازنگری در فعالیت ها و دیدن یکباره و در کنار هم تولیدات یکی از راه هایی است که می توان برای برنامه ریزی بهتر برای آینده از آن استفاده کرد . لذا پیشنهاد می شود که در انتهای هر فصل از سال تولیدات جلسات هفتگی ( شامل نمایشنامه خوانی و ... ) به صورت همایش داخلی در کنار هم اجرا شوند و پیشنهاد می شود که به صورت رقابتی برگزار گردد تا حس رقابت در جهت تولید کیفی بهتر در بین اعضاء بیشتر شود .

10 –  ارتباط با اعضاء :

ارتباط داشتن با اعضاء انجمن نمایش در طول سال ، چه نیروهای که در شهرستان و چه خارج از شهرستان مشغول به فعالیت هستند و استفاده از تجربیات ، ایده ها ، فعالیت ها و تجربه های آنان 

11 –  جذب اسپانسر :

جذب اسپانسر همواره یکی از راههایی است که دست هنرمندان را جهت تولیدات بهتر باز می گذارد . البته در این چند ساله جذب اسپانسر فقط جهت تبلیغات نمایش ها استفاده شده است و حال وقت آن رسیده که کمی پا را فراتر گذاشته و در تولیدات نمایشی خود نیز از اسپانسر کمک بگیریم . چرا که بودجه 200 تا 250 هزار تومانی هیچگاه کفاف تولید یک نمایش را نمی دهد .

12 – جذب – حفظ – آموزش – حمایت :

یکی از ارکان اصلی بقاء و حفظ یک انجمن جذب نیروهای تازه می باشد که بتوانند در کنار سایر نیروها به فعالیت بپردازند و ادامه دهنده این مسیر باشند .

پس بدون شک یکی از مسائل مهم انجمن جذب نیروهای تازه ، حفظ و آموزش صحیح و اصولی آنها و در نهایت حمایت از آنها جهت استفاده در تولیدات نمایشی می باشد . 

13 –  نشریه داخلی :

تلاش و فعالیت های افراد مختلف از دیرباز تا کنون موجب بقاء و دوام هنر نمایش در این شهرستان گردیده است که بودن شک از ذره ذره آن نمی توان گذشت و بر همین اساس پیشنهاد انتشار نشریه داخلی انجمن داده شد . سیاست و خط مشی این نشریه انعکاس و بیان فعالیت های اعضای انجمن نمایش و بیان دیدگاه ها و عملکرد آنها می باشد .

14 – تعزیه :

با توجه به اهمیت تعزیه و جایگاه بهبهان در تعزیه استان و منطقه و برگزاری هر ساله همایش تعزیه در بهبهان و اهمیت پژوهش و علمی کردن تعزیه در بین گروه های تعزیه ، پیشنهاد می شود انجمن در ابتدای سال با سرپرستان گروه های تعزیه جلساتی را برگزار نماید و در خصوص مسائل و برنامه های همایش و سمینار امسال با گروه ها مشورت و هماهنگی لازم را بعمل آورد .

 15 –  برگزاری جنگ های شادی :

به منظور خلق فضایی شاد برای مخاطبان و همچنین نبود جنگ های شادی در چند سال گذشته در شهرستان پیشنهاد می شود انجمن از بین هنرمندان خود چند گروه نمایشی ویژه جنگ های شادی را آماده نماید و از هم اکنون نسبت به تنظیم تاریخ ، آماده سازی نمایش ها و موسیقی آنها اقدام لازم را به عمل آورد .

و اما در پایان ...

بدون شک موفقیت ، پیشرفت و ارتقاء جایگاه هر تشکیلاتی به تلاش و سعی صادقانه و بی ادعای مدیران آن مجموعه بستگی دارد و ما اگر بخواهیم رویکرد جدیدی را که امسال برای تئاتر بهبهان آغاز نموده ایم به سرانجام برسانیم و شاهد جهش و پیشرفت چشمگیری در جایگاه تئاتر بهبهان باشیم باید با تلاش و برنامه ریزی صحیح برنامه های پیشنهادی را به طور صحیح جامه عمل بپوشانیم .

برگزاری نشست هایی از این دست در طول سال نیز می تواند نتایج  بسیار خوبی داشته باشد و انجمن را در ادامه راه مصمم تر و آگاه تر نماید .

همچنین ضرورت تشکیل مجدد شورای نظارت بر نمایش شهرستان با رویکرد جدید و نگاهی کارشناسانه و تخصصی به تئاتر بیش از پیش احساس می گردد و به ریاست محترم اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد می گردد با مشورت با اعضاء ، شورایی منسجم ، کارشناسانه و متعهد تشکیل دهند .

امید که در سال جدید بتوانیم گامی بلند در جهت تولید و حمایت از تئاتر بهبهان برداریم .

ضمناْ لینک مطلب در سایت ایران تئاتر ( تئاتر شهر ) آدرس زیر می باشد :

http://theater.ir/news.show/+21821

برگزاری نشست مشورتی فعالان و صاحب نظران تئاتر بهبهان

نشست مشورتی فعالان و صاحب نظران تئاتر بهبهان در روز 10 فروردین هشتاد و هشت در محل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بهبهان برگزار گردید .

در این جلسه که به منظور برنامه ریزی تئاتر بهبهان در سال جدید و با حضور تعدادی از تحصیل کردگان رشته نمایش این شهرستان و فعالان تئاتر این شهرستان برگزار گردید ، موضوعات مختلفی توسط اعضای شرکت کننده در جلسه مطرح گردید .

از جمله مباحث مطرح شده در جلسه عبارت بود از : جذب نیرو ، آموزش ، تشکیل و حمایت از گروه ها ، توجه به تئاتر آئینی و تئاتر خیابانی ، جذب اسپانسر جهت تولیدات تئاتری ، راه اندازی مجدد جلسات هفتگی با رویکرد جدید ، جلسات نمایشنامه خوانی و ...

مسعود سخایی ، سیمین غلامی ، عنایت خادم بشیری ، حجت الله تجلی ، فرزاد صدری ، جهانشاد زراعت ، ایوب غلامی ، مرتضی حبیب پور ، حسن ربیعی ، مهرداد آراسته ، هادی شجاعی ، احمد پورشعبان ، محمد افروشه ، مهدی شجاعی ، اسماعیل سخایی ، غلامرضا عبدالله زاده ، مجید پروانه پور و ساسان شکوریان حاضرین در جلسه بودند که هر کدام با تشریح موضوعات فوق بر لزوم برنامه ریزی مدون با استفاده از موارد مطرح شده تاکید کردند .

یک از مواردی که تقریباً توسط تمامی اعضا مطرح و تاکید شد بحث آموزش در زمینه های بازیگری ، کارگردانی ، نمایشنامه نویسی بود که خوشبختانه در تمامی این زمینه ها نیروی تحصیلکرده بومی داریم و با برگزاری ورک شاپ می توانیم از حضور این نیروها استفاده کنیم .

از دیگر موارد مطرح شده بحث حمایت از گروه های تئاتر جهت اجرای عمومی قوی و شرکت در جشنواره های استانی و کشوری بود .

در پایان توسط آقای سیدحبیب اله میر ریاست اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بهبهان و از طرف انجمن نمایش به شرکت کنندگان هدایایی به رسم یادبود اهداء گردید .

"آگوستو بوآل" مدير تئاتر آرنا در برزيل به مناسبت روز جهاني تئاتر در 27 مارس 2009 پيام داد.
آگوستو بوآل متولد 1931 در ريودوژانيرو برزيل دراماتورژ، استاد دانشگاه، نويسنده، تئوريسين، کارگردان تئاتر و خالق روش"تئاتر ستمديدگان" است. او از 1956 تا 1971 مدير تئاتر آرنا در سائوپولو برزيل است که موجب يک انقلاب در حوزه زيبايي‌شناسي در تئاتر برزيل شده و به اروپا نيز منتقل مي‌شود.
متن کامل پيام آگوستو بوآل به شرح زير است:
تمامي جوامع بشري در زندگي روزمره خود"جذاب و ديدني" بوده و در لحظاتي خاص نيز"صحنه‌هايي باشکوه و تماشايي" خلق مي‌کنند. آنان در شکلِ سازمان اجتماعي، جذاب و ديدني‌اند و صحنه‌هاي باشکوه و تماشايي را نيز به گونه‌اي خلق مي‌کنند که گويي تماشاگري به ديدن آن آمده است.
ساختار روابط انساني ريشه در شيوه‌هايي تئاتري دارند، هر چند خود افراد نسبت به اين مهم آگاهي نداشته باشند. استفاده از فضا، زبان تن، گزينش واژه‌ها و حتي تغيير تکيه صدا، تقابل افکار و هيجانات و هر آن چه که در صحنه به نمايش مي‌گذاريم، همان است که هر روزه آن را نيز زندگي مي‌کنيم. ما تئاتريم!
مراسم ازدواج و تشييع جنازه، امري"ديدني و تماشايي"اند و به همان گونه مناسک روزانه نيز هر چند آشنا و شناخته شده به نظر مي‌آيند اما ما نسبت به آنان وقوف کامل نداريم. از مراسم پرشکوه و تجمل گرفته تا قهوه صبحانه و تبادل صبح بخير، از عشقي محجوبانه و حجم بالايي از شور و اشتياق گرفته تا يک جلسه مجلس سنا و ديداري سياسي، همه و همه چيز تئاتر است.
يکي از مهمترين کارکردهاي هنر ما، حساس کردن مردم به لحظه‌هاي جذاب و تماشايي زندگي روزانه است که در آن بازيگران، خود تماشاگرند و در اين نمايش‌ها صحنه و جايگاه تماشاگران يکي شده است. ما همه هنرمنديم و با فعاليت در تئاتر، ما ديدن را مي‌آموزيم؛ چرا که ما به طور معمول تنها عادت به نگاه کردن داريم. آن چه با آن آشنايي داريم، برايمان ناديدني است: تئاتر صحنه زندگي روزانه را روشن مي‌کند.
در ماه سپتامبر گذشته، ما همگي با يک مکاشفه تئاتري دچار شگفتي شديم: ما که تصور مي‌کرديم علي رغم جنگ‌ها، نسل‌کشي، کشتار و شکنجه‌هايي که همه بي‌ترديد در مناطقي دور از ما وجود دارند، در جهاني بي‌خطر در حال زندگي هستيم. ما که در امنيت کافي با پول‌هايي سرمايه‌گذاري شده در بانک‌هاي قابل احترام و يا در دست‌هاي تاجري صادق در بورس‌ها زندگي مي‌کرديم به ناگاه با اين واقعيت روبه‌رو شديم که پول‌هايمان وجود ندارند، مجازي‌اند، داستاني ساختگي توسط شماري اقتصاددان که خود ساختگي نبودند و البته قابل اطمينان و احترام نيز نبودند. همه چيز تنها يک تئاتر بد بود، يک طرح سياه که در آن اندک افرادي همه چيز بردند و بسياري همه چيز از دست دادند. تعدادي سياستمدار از کشورهاي غني، ديدارهاي محرمانه‌اي برگزار کردند که به راه‌حل‌هاي جادويي نيز دست يافتند و ما قربانيان تصميم‌هاي آنان، تنها به تماشاگران آخرين رديف صندلي‌هاي بالکن تبديل شديم.
20 سال پيش، من فدره اثر راسين را در ريو‌دو‌ژانيرو به صحنه بردم. امکانات صحنه‌اي بسيار کم بود: تنها پوست گاو بر روي زمين، بامبوهايي در اطراف. پيش از هر اجرا به بازيگرانم مي‌گفتم"قصه‌اي که ما هر روز مي‌گفتيم به پايان رسيده. وقتي از ميان بامبوها عبور مي‌کنيد، هيچ کدام حق دروغ گفتن نداريد. تئاتر حقيقت پنهان است." آن گاه که وراي ظواهر را مي‌بينيم، در همه جوامع، گروه‌هاي قومي، جنسيت‌ها، طبقات اجتماعي زورگويان و مردم مستضعف را مشاهده مي‌کنيم؛ دنيايي ناحق و ظالم. ما بايد جهاني ديگر خلق کنيم؛ چرا که مي‌دانيم امري است امکان‌پذير و اين خلق جهاني ديگر وابسته به ماست، به دستان ما و بازي در صحنه و در زندگي خودمان.
در اين"صحنه‌هاي باشکوه و تماشايي" که در حال آغاز است، شرکت داشته باشيد و آن گاه که به خانه بازمي‌گرديد با دوستانتان نمايش‌هاي خود را بازي کنيد و بنگريد آن چه را که پيش از آن هيچ گاه نمي‌توانستيد ببينيد: که خود بسيار روشن و مشخص است. تئاتر تنها يک اتفاق نيست؛ يک راه زندگي است!
ما همه بازيگريم: شهروند يک جامعه بودن، تنها به مفهوم زندگي در آن جامعه نيست، بلکه تغيير آن جامعه است.

به گزارش دزيافتي سايت ايران تئاتر اين نمايش که کاری از گروه تئاتر تیرداد است از یکم تا هشتم دیماه در بهبهان اجرا شد.
ديگر عوامل نمايش عبارتند از:
هادی شجاعی ، مالک قره غانی ، جهانشاد زراعت و اورانوس شرافت بازيگر، آهنگسازی عبدالله تجلی ، منشی صحنه : مینا مقامی زاده ، نورپرداز : سعید جماشیان ، افکت : سارا گرایمی ، تنظیم موسیقی : عارف تجلی
اين کار تولید انجمن نمایش اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بهبهان بود .

نمایش « ایستگاه آخر » به نویسندگی عنایت الله خادم بشیری و کارگرداني ساسان شکوریان در تالار ارشاد بهبهان پايان يافت.
نقد حاضر به قلم يکي از اهالي تئاتر بهبهان درباره اين نمايش نوشته و براي سايت ايران تئاتر ارسال شده که مي‌خوانيد:

متن نمایش اقتباسی آزاد از داستان"هفت طبقه" اثر دینو بوتزاتی نویسنده نام دار ایتالیایی است که عنایت‌الله خادم بشیری به عنوان پایان‌نامه تحصیلی در مقطع لیسانس به دانشگاه هنر ارائه داده‌ است‌. خادم بشیری که تنها تحصیل کرده بهبهانی رشته ادبیات نمایشی دانشگاه هنر است، با تالیف این اثر به جنگ قوانین دروغین و واقعیات موهن زندگی روزمره رفته است.
هنر مدرن از بدو پیدایش دغدغه دارد آنچه باید باشد را به جای آنچه هست بنشاند. آنچه هست، با فریب و ظاهر‌سازی آنچنان خود را موجه و برحق جلوه داده‌ که جز با سلاح تخریب‌گر طنز نمی توان از تقدّس دروغین‌اش کاست.

نویسنده : عنایت خادم بشیری

طراح صحنه : حمید پورآذری

کارگردان : ساسان شکوریان

بازیگران : مالک قره غانی - هادی شجاعی - اورانوس شرافت - جهانشاد زراعت

بازیگردان : مهرداد آراسته - منشی صحنه : مینا مقامی زاده

این نمایش خود را برای شرکت در بیستمین جشنواره استانی تئاتر استان خوزستان آماده می کند .

قصه نمایش در مورد مردی است که بر اثر کمی تب به بیمارستانی ( بیمارستان خاص ) هشت طبقه مراجعه می کند و در اثر یک سری اتفاقاتی به طبقه دوم که مخصوص بیماران لاعلاج و در حال مرگ می باشد منتقل می شود . و در آنجا به انتظار مرگ می نشیند .

این نمایشنامه پایان نامه کارشناسی ادبیات نمایشی دوست عزیزم عنایت خادم بشیری در تابستان همین امسال بود که حمید پورآذری عزیز هم زحمت طراحی صحنه اون رو کشیدن و گروه تئاتر تیرداد هم مشغول تمرین جهت جشنواره و اجرای عمومی است .

گروتسک در غرب به عنوان یک سبک هنری ، حداقل از ابتدای دورۀ مسیحیت در فرهنگ رومی سابقه دارد . آن هنگام که در یک نقاشی واحد ، انسان ، حیوان و گیاه را به هم درمی آمیختند . در حقیقت گروتسک به عنوان یک اصطالح معتبر و پرمعنا جدیداً مورد پذیرش قرار گرفته است . هرچند کوششهای مهم ولی پراکنده در تعریف گروتسک ، در صدۀ نوزده میلادی صورت گرفت ؛ اما تنها در سال ١٩٥٧ میلادی و با انتشار کتاب « گروتسک در هنر و ادبیات » اثر ولفگانگ کیزر منتقد آلمانی بود که گروتسک مورد بررسی بسیاری از تحلیلهای زیباشناختی و سنجش ناقدان قرار گرفت . بیشترین تلاش در بیان ماهیت گروتسک توسط ولفگانگ کیزر انجام گرفته است . وی در کتابش میگوید : گروتسک تجلی این دنیای پریشان و از خود بیگانه است ، یعنی دیدن دنیای آشنا از چشم اندازی که آن را عجیب مینماید و این عجیب بودن ممکن است آن را مضحک یا ترسناک جلوه دهد و یا هردو کیفیت را به صورت همزمان پدید آورد . گروتسک بازی با پوچیهاست . به این مفهوم که هنرمند گروتسک پرداز درحالی که اضطراب خاطر را در خندۀ ظاهر پنهان میکند ، پوچیهای عمیق هستی را به بازی میگیرد . گروتسک حرکتی است در جهت تسلط بر عناصر پلید و شیطانی دنیا و طرد نمودن آنها .

عناصری که در یک اثر گروتسک قابل تشخیص است :

الف) ناهماهنگی :

     بارزترین خصیصۀ گروتسک ، عنصر ناهماهنگی است . این ناهماهنگی میتواند از کشمکش ، برخورد ، آمیختگی ناهمگونها یا از تلفیق ناجورها ناشی شده باشد .

ب) خنده آوری و خوفناکی :

      همۀ کسانی که در خصوص گروتسک نوشته اند ، آن را با مضحکه و هراس درآمیخته اند . عده ای که گروتسک را نوعی کمدی می دانند ، آن را در ردۀ بورلسک ( نوعی تقلید در ادبیات انگلستان که به منظور سرگرمی و تفریح ، عیبی را با استفاده از کلماتی پرمعنا و سنگین بزرگنمایی میکنند ) و انواع دیگر مضحکۀ عامیانه طبقه بندی کرده اند .دیگرانی که بر کیفیت خوفناک گروتسک تکیه دارند ، آن را مرز دنیای رازها و خارق العاده ها دانسته و به دنیای ماوراءالطبیعه سوق میدهند . متن گروتسک نباید به گونه ای باشد که در سرانجام ، اثری مضحک و تفریحی از کار درآید یا مخاطب بپندارد که با مضحکه روبروست و نفس اثر را که وحشت و نفرت مجسم است جدی نگیرد . البته باید دقت نمود تنها در اثر کشمکش عنصرهای متضاد است که تاثیر ویژۀ گروتسک حاصل میشود .

ج) افراط و اغراق :

     گروتسک دارای طبعی افراطی است و عنصر اغراق و زیاده روی از خصایص بارز آن است ، بدین جهت اغلب از روی اشتباه با فانتزی و خیال پردازی همردیف شمرده میشود . دنیای گروتسک با تمام عجایب آفرینی ، همان دنیای آشنای ماست و از خیال پردازی بسیار دور است . دنیای گروتسک حقیقی ، مستقیم و بی پرده است و همین است که آن را قدرتمند میسازد . اگر اثر در دنیایی خیالی و بدون اشاره به دنیای واقعی خلق شود ، دیگر گروتسکی وجود نخواهد داشت .

د) نابهنجاری :

      نابهنجاری ، منشاء مضحکه و وحشت و انزجار است . واکنشهای معمول  که نسبت به گروتسک نشان داده میشود ( احساس نشاط و انزجار ، خنده و ترس ، جاذبه و دافعۀ همزمان ) ، حاصل مواجهه با نابهنجاری شدید است . شاید بخاطر همین ماهیت نابهنجار گروتسک و نحوۀ عرضۀ مستقیم و افراطی این نابهنجاری است که آن را به عنوان مطلبی عذاب دهنده و نفرت انگیز ، توهین به عفاف و طغیانی علیه حقیقت و هنجار محکوم میکنند .

مشابه های گروتسک :

١-  Absurd  : ابزوردیسم هم مانند گروتسک بعلت کثرت استعمال ، معانی زیادی یافته است . هردو را اغلب به معنای مسخره ، نامتعادل و احمقانه بکار برده اند . اگر بپذیریم که نمایشنامه های ابزورد در خلق متن نمایشی به گروتسک نزدیک میشوند ، میتوان تئاتر ابزورد را نوعی تئاتر گروتسک دانست . آثار نویسندگانی مانند بکت ، یونسکو ، آداموف ، ژنه و پینتر گنجینه ای از ادبیات گروتسک است . برای مثال در خصوص اشخاصی چون « لاکی » و « پوزو » در نمایشنـامـۀ « در انتظار گودو » ، « سخنران » در نمایشنامۀ « صندلیها » ، « مادام » در « کلفت ها » یا دربارۀ توصیف صحنه هایی مانند ظهور ونگ ونل از سطل زباله در نمایشنامۀ « آخربازی » یا واقعۀ شستشوی مغزی در نمایشنامۀ « جشن تولد » مشکل میتوان تصمیم گرفت که اصطلاح گروتسک یا ابزورد را باید بکار برد .

٢- فراشگفت : تفاوت گروتسک و فراشگفت در این است که گروتسک افراطی تر و معمولاً خصمانه تر است حال آنکه فراشگفت میتواند عجیب و غریب باشد بدون آنکه ناراحت کنندگی و عذاب آوری گروتسک را داشته باشد .

٣- کاریکاتور : گروتسک همواره با کاریکاتور همگام بوده است . کاریکاتور همان اغراق آمیز جلوه دادن خصوصیتهای معین و مشخص است . تفاوت گروتسک و کاریکاتور در این است که کاریکاتور عناصر متضاد و ناهمگون را درهم نمی آمیزد و در آن احساس تجاوز عناصر ناجور درقلمرو یکدیگر وجود ندارد . برای مثال اگر یک بینی بیش از اندازۀ معمول بزرگ ترسیم شود ، یک کاریکاتور شکل گرفته است ولی چنانچه این بینی آنقدر بزرگ شود که بقیۀ عناصر صورت را تحت شعاع قرارداده و تابع خود سازد ، به یک کاریکاتور -  گروتسک رسیده ایم چرا که باعث انزجار و وحشت میشود .

۴- طنز : زمانی که  یک طنز پرداز میخواهد بیشترین حس ریشخند و انزجار را در مخاطب ایجاد نماید ، قربانی خود را به گونۀ گروتسک به نمایش در می آورد . عامل اساسی که گروتسک را از طنز متمایز میسازد ، آمیزش تضادها در عمل و تاثیر است . گروتسک برخلاف طنز ، درست و غلط ، و راست و دروغ را معین نمیکند و درس اخلاق نمیدهد ؛ بلکه میکوشد تفکیک ناپذیری آنها را ارایه دهد . خنده ، عصبانیت یا احساس انزجار ی که طنز در مخاطب خود ایجاد میکند کاملاً تفکیک شده و جدا از هم است حال آنکه گروتسک میکوشد با تلفیق این حسها ، مخاطب خود را درگیر پاسخها و واکنشهای مختلف کرده و نوعی گیجی و تشتت فکری ایجاد نماید .

٥- طعنه : طعنه در عمل و باز تاب عمل ، جنبه ای عقلانی دارد حال آنکه گروتسک بیشتر با احساس سر و کار دارد . طعنه نویس گاهی از گروتسک به عنوان وسیله ای برای مقاصد کنایه آمیز خود استفاده مینماید ولی گروتسک با طعنه مغایرت دارد .

٦- مضحکه : خنده در گروتسک جنبه ای ضروری و اساسی دارد . یک اثر گروتسک معمولاً خنده را نیز به همراه دارد ولی مخاطب گروتسک نمیتواند از ته دل بخندد چراکه این عنصر با ادراکی مغایر و ناسازگار ارایه میگردد .

عملکرد و اهداف گروتسک :

پرخاشگری و از خود بیگانگی :

     تاثیر گروتسک از طریق یک ضربۀ ناگهانی اعمال میشود و به همین دلیل میتوان از آن به عنوان سلاحی برای حمله و پرخاش بهره برد .

تاثیر روانی :

     « تامس کرامر » میگوید که در گروتسک احساس اضطراب ، ناشی از مضحکه ای است که به افراط کشیده شده است . ولی برعکس این گفته ، گروتسک شکست و طرد اضطراب ناشی از جهل و معضلات توضیح ناپذیر ، توسط مضحکه و خنده است . « مایکل ستیگ » با استناد به این تعریف و با توسل به دیدگاه « فروید » در خصوص تابو و بازگشت ترسهای دوران کودکی به تعریفی روانشناختی از گروتسک میرسد : « گروتسک یعنی اداره کردن خارق العاده به وسیلۀ مضحکه » .

تنش و گشایش ناپذیری :

گروتسک در یک زمان هم آزادی بخش است و هم تنش زا . برای مثال  عنصر کمیک دو حالت همزمان را پیش می آورد : خنده ای از ته دل و خنده ای که مفید یا دفاعی است .

گروتسک میتواند بی هدف حاصل شده و در ساختن آن هیچ قصد و عمدی نباشد . هنرمندان بزرگ هم ممکن است گاهی از روی اشتباه به گروتسک رسیده باشند ولی تعداد نویسندگانی که دوست داشته اند به دلیل  گروتسک خلق شده در آثارشان مشهور شوند اندک است . برای نمونه  میتوان « فردریک کمپنز » شاعر آلمانی را نام برد که به گروتسک پرداخته است .

سخن آخر اینکه عمیقترین معنای گروتسک را شاید بتوان چنین گفت : هر  تراژدی به طریقی خنده آور و کمیک است و تمام کمدی ها به طریقی تراژیک و غمبار هستند .

بازی با آتش مخاطرات بزرگی برای ما دارد
_{"رابرت لیپیج" پیام روز جهانی تئاتر را ارائه کرد}

هر ساله در روز جهانی تئاتر یکی از هنرمندان به نام عرصه این هنر پیامی را برای جهانیان ارائه می کند. <sub>امسال به رسم همین سنت، رابرت لیپیج که از نمایشنامه نویسان، بازیگران و کارگردانان و طراحان صحنه مشهور کانادا است این مهم را به انجام رسانده. وی یکی از هنرمندان ساختارشکن در عرصه تئاتر محسوب می شود. متن زیر ترجمه فارسی از روی برگردان انگلیسی پیام روز جهانی تئاتر است که به زبان فرانسه منتشر شده است.

فرضیه هایی درباره خاستگاه تئاتر وجود دارد، اما یکی از آن ها که من آن را تفکر برانگیزترین می دانم به شکل حکایت است:
شبی، در آغاز روزگار، گروهی از انسان ها در معدنی گردهم آمدند تا دور آتش خود را گرم کنند و قصه بگویند. ناگهان یکی از آنان فکری کرد، ایستاد و از سایه خود برای به نمایش گذاشتن داستانش استفاده کرد. با به کار گیری نور شعله ها، او شخصیت ها را به ظهور رساند، بزرگتر از زندگی، بر دیوارهای معدن. عجبا، دیگران به نوبت همان کار را کردند در ترسیم قوی و ضعیف، ستمگر و ستمدیده، خدایگان و انسان.
امروزه، نور نورافکن ها جایگزین آن آتش بزرگ شده اند، و لوازم صحنه، دیوارهای معدن. و با کمال احترام به تمامی آن هایی که حساس اند، این حکایت به یاد ما می آورد که تکنولوژی آغاز تئاتر است، و اینکه نه تنها نباید به عنوان تهدید انگاشته شود بلکه به عنوان عنصری یکی کننده دیده شود.
بقای هنر تئاتر وابسته است به ظرفیت آن در پذیرایی از ابزارها و زبان جدید. چرا که چگونه تئاتر می تواند ادامه دهنده شهود پیامدهای عظیم عصر خود باشد و تفاهم بین مردم را ارتقا بخشد بدون آنکه خود روح آزادگی داشته باشد؟ چگونه می تواند به خود ببالد، برای ارائه راه حل ها ی مشکلات، و دفع نژادپرستی اگر در عمل، خود در برابر هرگونه هم بستگی و یکپارچگی مقاومت کند؟
برای نمایاندن جهان با تمام پیچیدگی های اش هنرمند می بایست اشکال و ایده های نوین را پیش کشد و به هوش تماشاگر ایمان بیاورد، کسی که توانایی دارد چهره انسانیت را در میان نمایش ابدی نور و سایه تشخیص دهد.
حقیقت دارد که بازی زیاد با آتش مخاطرات بزرگی برای ما دارد، اما فرصتی نیز پیش می آورد: ما خود را می سوزانیم، اما در عین حال آگاهی و حیرانی می دهیم.

رابرت لیپیج
کبک 17 فوریه 2008</sub>

«اكبر رادي» درگذشت

«اكبر رادي»، نمايشنامه‌نويس صبح امروز ۵ دیماه ۱۳۸۶ در بيمارستان پارس در سن 68 سالگي درگذشت.

اكبر رادي متولد 1318 از نمايشامه نويسان برجسته كشورمان بود كه به علت ابتلاي به سرطان از مدتها قبل تحت درمان بود.
از آثار اين نمايشنامه‌نويس مي‌توان به «از پشت شيشه‌ها» «مرگ در پائيز»، «آهسته با گل سرخ»، «هاملت با سالاد فصل»، «منجي در صبح نمناك»، «باغ شب‌نماي ما» ، «آميز قلمدون» اشاره كرد.
آخرين نمايشنامه‌اي كه از آثار اين نمايشنامه‌نويس به روي صحنه رفت «لبخند باشكوه آقاي گيل» به كارگرداني هادي مرزبان بود.
«عبدالمناف اصلان‌خاني»، مدير بيمارستان پارس در گفت‌وگو با فارس گفت: اكبر رادي از 29 اسفند سال گذشته به خاطر بيماري سرطان به بيمارستان پارس آمده بود و از آن تاريخ 5 بار براي شيمي‌درماني به اين بيمارستان مي‌آمد.
وي افزود: شب گذشته عروق رادي گرفته بود و او را براي شيمي‌درماني به بيمارستان آورده بودند و قرار بود به اتاق عمل ببرند ولي به اتاق عمل نرسيد.